Licht kun je niet vasthouden, maar toch heeft het het vermogen om te boeien, te verbinden en te inspireren. Bij ‘ Baccarat Hotel ’ in New York is licht meer dan alleen een ontwerpelement. Het maakt deel uit van een eeuwenoud erfgoed dat vorm heeft gekregen door kristal, vakmanschap en het creëren van onvergetelijke ervaringen. De ‘Artist Series’, samengesteld en georganiseerd door Orange York, brengt visionaire creatievelingen samen wier werk deze geest weerspiegelt. Er zijn maar weinig hedendaagse kunstenaars die de emotionele kracht ervan zo doordacht verkennen als Grimanesa Amorós, wiens lichtinstallaties openbare ruimtes over de hele wereld hebben verlicht.

Amorós, geboren in Peru en internationaal geprezen om haar werken waarin kunst, technologie en culturele verhalen samenkomen, zet licht om in een medium dat verbinding creëert. Haar installaties nodigen het publiek uit om even stil te staan, na te denken en vertrouwde plekken op onverwachte manieren te beleven. In het kader van de Artist Series van ‘ Baccarat Hotel ’ in New York blikt ze terug op de momenten die haar artistieke visie hebben gevormd, de invloed van haar Peruaanse afkomst en het blijvende vermogen van licht om mensen bij elkaar te brengen.

In gesprek met Grimanesa Amorós

Wat trok je aanvankelijk aan in licht als artistiek medium, en hoe heeft dit de manier beïnvloed waarop je via je werk verhalen vertelt?

Mijn reis met licht begon tijdens een reis naar IJsland in 2001. Ik had het geluk het noorderlicht te mogen aanschouwen, en het was adembenemend. Ik herinner me dat ik steeds weer „Wauw“ dacht. Ik had mijn camera bij me, maar ik legde hem neer en genoot gewoon van het moment. Ik wilde die magie met anderen delen. Dat was het begin van mijn band met licht, en vanaf dat moment raakte ik gefascineerd door de vraag hoe ik die vluchtige kwaliteit ervan in mijn werk kon verwerken. Ik begon te experimenteren met materialen om het gevoel van verwondering en aanwezigheid dat ik onder die hemel voelde, opnieuw tot leven te brengen. Licht is niet iets dat we kunnen vasthouden of bezitten, en juist dat mysterie is een van de redenen waarom het me zo aantrekt.

In hoeverre hebben je Peruaanse afkomst en je herinneringen aan thuis je artistieke visie beïnvloed? Zou je een werk kunnen noemen waarin die band bijzonder betekenisvol naar voren komt?

Mijn Peruaanse afkomst komt in veel van mijn werken tot uiting, zoals in UROS HOUSE, geïnspireerd door het Uros-volk dat nog steeds op het Titicacameer woont. De Uros-eilanden drijven op het meer, en al eeuwenlang vervaardigen de Uros deze kleine eilanden uit riet dat in het meer groeit. De onderste lagen vergaan, terwijl de bewoners riet toevoegen aan de top van de eilanden, waardoor ze voortdurend worden aangevuld. Dit is slechts één van de vele werken die mijn wortels weerspiegelen. Peruanen zijn erg vindingrijk, zoals blijkt uit de drijvende eilanden, en die eigenschap komt terug all in mijn werk.
Een ander recent werk dat ik voor het LA Phil heb gemaakt, RADIANCE, is geïnspireerd op Prometheus: The Poem of Fire, Op. 60 (1910), en de Inca-god Viracocha. Net zoals Alexander Scriabin in zijn composities muziek en kleur trachtte te verenigen, versmelt RADIANCE licht en ruimte tot een ervaring die het verhaal overstijgt van Prometheus, de ontdekker van de oorsprong van de mensheid, en de Inca-god Viracocha, de schepper en schenker van wijsheid. Beide figuren symboliseren het werken met verlichting als een zoektocht naar kennis en verlichting.
Ons verleden bepaalt ons heden, dus cultuur is voor mij van groot belang.

Uw monumentale installaties brengen kunst, licht en technologie samen. Hoe zet u een eerste idee of gevoel om in iets wat het publiek daadwerkelijk kan ervaren?

Kunst kan zowel individueel als gemeenschappelijk zijn; het is beide. De openbare ruimte stelt me in staat om licht met anderen te delen, en dat is wat ik altijd al met mijn kunstwerken heb willen doen: delen met anderen en uitdrukken wat ik te zeggen heb. Kunst voedt de geest, en creativiteit bestaat op ge all e gebieden. Dankzij openbare kunst kan iemand die misschien nooit een museum of galerie binnenstapt, onverwacht kunst ervaren. Sommige mensen voelen zich niet op hun gemak in die omgevingen, maar door kunst openbaar te maken, wordt het toegankelijk. Misschien zijn ze op weg naar hun werk, of zijn ze met hun kinderen; misschien geven ze me maar twee seconden van hun tijd, en zorg ik ervoor dat ze even stilstaan, nadenken, zich geïnspireerd voelen en een band met het kunstwerk opbouwen.

In openbare ruimtes kan de jongere generatie zich verbinden met het kunstwerk, hun verbeelding de vrije loop laten en zich geïnspireerd voelen om iets met de wereld te delen en te zeggen.

In hoeverre beïnvloedt de sfeer van een plek wat je ervoor creëert, en heeft een bepaalde omgeving je werk ooit in een onverwachte richting gestuurd?

Ik zeg altijd dat mijn leven een romance met het onbekende is. Gelukkig ben ik altijd voorbereid. De enige keer dat ik mijn concept moest aanpassen vanwege bouwtechnische beperkingen, was voor mijn werk *THE MIRROR CONNECTION* in het CAFA Art Museum in Peking. Ik moest mijn visuele concept volledig aanpassen toen ik ter plaatse te horen kreeg dat Arata Isozaki geen boorgaten in de vloeren of muren toestond.

Toch is het ons gelukt, en het is een prachtig stuk geworden. Het deed me beseffen dat niets onmogelijk is. Een perfect voorbeeld van hoe het leven een avontuur is met het onbekende.

Als u onder de iconische kroonluchters van Baccarat nadenkt over uw werk, welke overeenkomsten ziet u dan tussen uw gebruik van licht en de eeuwenoude traditie van Baccarat om licht om te zetten in momenten van schoonheid en verbondenheid?

Licht, dat we niet kunnen bezitten, is vluchtig; ik kan het sturen, de aanwezigheid ervan in de kunst benutten en er mijn sequenties en sculpturen mee maken. Licht is bijzonder; het kan mensen bij elkaar brengen, hun aandacht trekken en een gedeelde ervaring creëren.